Vatandaşlık Maaşı Ne Kadar Olacak?

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen ve kamuoyunda “Vatandaşlık Maaşı” olarak bilinen yeni sosyal destek modelinin ayrıntıları netleşmeye başladı. 2026 yılında pilot uygulamalarla hayata geçirilmesi planlanan sistem, Türkiye’de hiçbir hanenin gelirsiz kalmamasını amaçlıyor.

Türkiye’nin sosyal yardım yapısını kökten değiştirmesi beklenen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), klasik yardım modellerinden farklı olarak sabit bir ödeme yerine hane gelirine göre şekillenen bir destek mekanizması sunacak.

Vatandaşlık maaşı nasıl hesaplanacak?
Sistemin temelinde, devlet tarafından belirlenecek olan bir “asgari hane geliri eşiği” bulunuyor. Hane halkının toplam aylık geliri bu eşik değerin altında kalırsa, aradaki fark devlet tarafından nakdi olarak ödenecek.

Örnek senaryo:
Devletin belirlediği aylık asgari hane geliri: 60.000 TL
Hanenin mevcut aylık geliri: 45.000 TL
Devletin ödeyeceği vatandaşlık maaşı: 15.000 TL

Bu yönüyle vatandaşlık maaşı, herkese eşit ödeme yapılan “evrensel temel gelir” modelinden ayrışıyor. Destek yalnızca geliri belirlenen yaşam standardının altında kalan ihtiyaç sahibi hanelere verilecek. Böylece kamu kaynaklarının doğrudan en alt gelir grubuna yönlendirilmesi ve gelir dağılımındaki adaletsizliğin azaltılması hedefleniyor.

Kimler vatandaşlık maaşından yararlanabilecek?
Değerlendirme birey bazlı değil, hane halkı bazlı yapılacak. Öncelikli gruplar ise şu şekilde sıralanıyor:

• Hane geliri asgari geçim sınırının altında olan aileler
• Çalışanı olmayan haneler
• Engelli, yaşlı veya bakıma muhtaç birey bulunan aileler
• Sosyal güvencesi olmayan dar gelirli vatandaşlar

Uygulama ne zaman başlayacak?
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın açıklamalarına göre sistem, 2026 yılı içinde belirlenecek pilot illerde uygulanmaya başlanacak. Pilot uygulamalardan elde edilecek veriler doğrultusunda, 2027 yılı itibarıyla vatandaşlık maaşının Türkiye genelinde, 81 ilde hayata geçirilmesi planlanıyor.

Başvurular nasıl yapılacak?
Uygulama başladığında başvuruların e-Devlet üzerinden alınması öngörülüyor. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) tarafından yapılacak hane içi gelir tespiti ve incelemelerin ardından, şartları sağlayan haneler düzenli vatandaşlık maaşı ödemesine bağlanacak.